Vai trò của nước đối với sự sống và sức khỏe của con người là vô cùng to lớn, nhưng trong sinh hoạt hàng ngày nhiều người vẫn chưa ý thức được tầm quan trọng của việc bảo tồn và tiết kiệm nước.

Điều đáng nói là giờ đây, ngay tại các nước giàu có, người ta đang tìm mọi cách để tiết kiệm nước, trong khi đó chúng ta nghèo nhưng vấn đề dùng nước sao cho có hiệu quả và tiết kiệm thì vẫn chưa được chú ý đúng mức.

Thực tế cho thấy nguồn nước tự nhiên ở nước ta có thể phục vụ cho nhu cầu ăn uống sinh hoạt không phải là quá dồi dào như ta vẫn nghĩ. Vì thế, tiết kiệm nước vẫn là hết sức cần thiết và cần làm cho điều này trở thành thói quen hàng ngày của mọi người.

Tiết kiệm nước không những làm cho tiền nước, tiền điện hàng tháng giảm đi, mà còn đem lại lợi ích chung to lớn cho cộng đồng.

Dưới đây là một số biện pháp cho phép tiết kiệm đáng kể lượng nước sử dụng hàng ngày tại gia đình.

1. Đọc đồng hồ nước hàng tháng để biết gia đình bạn đã dùng hết bao nhiêu nước

Tiết kiệm nước tại từng hộ gia đình là rất có ý nghĩa. Trở ngại lớn và trước tiên đối với việc sử dụng nước hiệu quả và tiết kiệm là ở chỗ nhiều người không quan tâm hoặc không biết hàng ngày gia đình mình đã dùng hết bao nhiêu nước trên thực tế. Khi được hỏi, có người cho rằng trong gia đình họ mỗi người mỗi ngày chỉ hết khoảng 30-40 lít nước, nghĩa là rất ít. Một số khác cho rằng, lượng nước mà gia đình họ sử dụng hàng ngày tính bình quân không ít hơn 150-200 lít/đầu người…Thật khó tin khi phát hiện được rằng lượng nước thực tế sử dụng của không ít gia đình, đặc biệt những gia đình ở đầu nguồn nước, lên đến 400-500 l/người ngày, thậm chí lớn hơn. Rõ ràng là có những gia đình dùng nước quá mức cần thiết, và nếu không biết lượng nước do mình sử dụng thì làm sao có thể nói đến tiết kiệm nước?

Một kết quả khảo sát cho thấy 3 nhu cầu dùng nước cơ bản trong sinh hoạt là vệ sinh, tắm và giặt thường chiếm tới 80% tổng lượng nước sử dụng hàng ngày. Còn lại 20% thuộc về các nhu cầu khác như ăn uống, làm bếp, tưới cây, rửa xe…Riêng tưới cây, rửa xe có khi dùng đến một lượng nước rất lớn mang tính đột xuất.

Điều cốt yếu và quyết định trong mọi trường hợp sử dụng nước là không được lạm dụng nước và phải biết tiết kiệm từng lít nước. Trong thành phố một vài triệu dân nếu mỗi người mỗi ngày dùng ít hơn 7-8 lít nước, mà điều này không phải là khó, thì sẽ tiết kiệm được hàng chục nghìn m3 nước trong một ngày, bằng công suất của cả một nhà máy nước. Một người tiết kiệm nước không có ý nghĩa, nhưng khi hàng triệu người tiết kiệm nước thì đó là cả một vấn đề, vì trong trường hợp đó sẽ bảo tồn được một khối lượng nước lớn và số tiền tiết kiệm được cũng không nhỏ.

Trước đây tại một số nơi trên thế giới người ta khuyến khích khách hàng dùng nhiều nước, dùng càng nhiều thì càng được giảm giá, vì như vậy nhà kinh doanh nước sẽ thu được nhiều lợi nhuận hơn, nhưng ngày nay quan điểm đó đã trở nên lỗi thời. Tư tưởng phổ biến hiện nay là khai thác đúng lượng nước cần thiết ở mức sử dụng nước tiết kiệm nhất. Đây chính là một trong những quan điểm cơ bản của phương pháp tiếp cận quản lý nước dựa vào nhu cầu. Dù việc khai thác có quá dễ dàng và giá nước có rẻ đi nữa, nhưng nếu không thực sự cần đến thì không khai thác, vì không có lý do gì lại bỏ tiền ra để bơm nước, để xây dựng đường ống chuyển tải và nhà máy xử lý nước lớn hơn, và đặc biệt không có lý do gì lại đi làm cho nước sạch trở thành nước bẩn để rồi phải xử lý tốn kém hoặc trả lại cho môi trường tự nhiên loại nước đã bị ô nhiễm nặng.

Để tính gần đúng lượng nước sử dụng hàng ngày, bạn có thể tham khảo các giá trị dưới đây (tính cho 1 lần sử dụng):

(1) Xả chậu xí

(2) Chậu xí 2 nấc xả

(3) Dùng bồn tắm

(4) Tắm vòi hoa sen

(5) Tắm vòi hoa sen loại tiết kiệm nước

(6) Rửa bát đĩa bằng tay

(7) Rửa bát đĩa bằng máy

(8) Giặt quần áo bằng máy giặt 2 ngăn

(9) Giặt quần áo bằng máy giặt tự động

(10) Rửa tay

(11) Đánh răng (để vòi chảy liên tục)

(12) Đánh răng (không để vòi chảy)

(13) Rửa xe máy bằng vòi phun

(14) Rửa xe máy bằng thùng, xô

(15) Tưới cây bằng máy phun (trong 1 giờ)

(16) Tưới cây bằng hệ thống nhỏ giọt (1 giờ)

11-12 lít

6-9

150

200

90-120

18

60

60

260

5

5

1

150

50-60

1000

120

2. Kiểm tra thường xuyên sự rò rỉ nước

Kiểm tra để biết nước có bị mất mát, lãng phí hay không là việc làm hết sức cần thiết, đặc biệt là khi có biểu hiện thất thoát nước (nước đang dùng bị mất đột ngột, nước trong két chóng hết…). Điều cần nhớ là rò rỉ không phải lúc nào cũng nhìn thấy được và có thể bị che lấp bởi hệ thống thiết bị vệ sinh, thậm chí rò rỉ xảy ra ở sâu dưới nền nhà của bạn. Một điều quan trọng nữa là nếu phát hiện ra chỗ rò rỉ thì phải bằng mọi cách sửa chữa ngay, cả trong trường hợp chỉ chảy nhỏ giọt.

Mức độ thất thoát nước qua điểm rò rỉ phụ thuộc vào kích cỡ của lỗ rò và áp lực nước trong đường ống. Người ta xác định được rằng nếu mỗi giây có một giọt nước bị rò rỉ thì mỗi tuần sẽ có 36 lít nước bị thất thoát, còn 1 lỗ bằng nửa mm thì mỗi ngày có thể làm mất đi 2 m3 nước (dưới áp lực 3,3 kg/cm2).

Để kiểm tra rò rỉ nước trong nhà, bạn có thể áp dụng một trong các biện pháp sau đây:

(1) Quan sát toàn bộ hệ thống đường ống và thiết bị vệ sinh trong nhà, đặc biệt hệ thống vòi nước trong nhà vệ sinh, nhà bếp. Vòi nước hoặc mối nối bị hư hỏng, kể cả bị chảy nhỏ giọt, phải được thay thế và sửa chữa kịp thời.

(2) Cho một ít phẩm màu vào bình xả chậu xí, nếu không xả nước mà màu xuất hiện ở thân chậu, thì điều đó chứng tỏ chậu xí có vấn đề, hoặc bình xả bị rạn nứt hoặc van phao không kín.

(3) Kiểm tra điểm rò rỉ nước bị che kín bằng cách cho đóng tất cả các vòi nước lại và kiểm tra số đo của đồng hồ nước. Sau khi cho ngừng sử dụng nước trong vòng ít nhất 1 giờ (hoặc 1 đêm thì càng tốt), nếu quan sát thấy kim đồng hồ nước có sự dịch chuyển thì điều đó chứng tỏ có sự rò rỉ nước.

Trong kiểm tra cần đặc biệt chú ý đến chậu xí. Ngày nay xí máy nhất là xí bệt được sử dụng ngày càng phổ biến. Một chậu xí bệt bị khuyết tật nói chung ít gặp, nhưng nếu xí bệt quả thực bị rò rỉ vì một lý do nào đó thì nó có thể làm thất thoát hàng trăm, thậm chí hàng nghìn lít nước trong 1 ngày. Chi tiết rất quan trọng của bộ phận xả nước chậu xí là van cao su, van được nối với đòn bẩy qua dây treo và tất cả các chi tiết này đều được đặt trong bình xả. Yêu cầu của van là phải đảm bảo độ kín tuyệt đối. Van cao su sau nhiều năm sử dụng có thể bị lão hóa và mất dần khả năng dính bám, tạo ra khe hở ở chỗ tiếp giáp giữa van và lỗ thoát của bình xả, theo đó nước từ bình xả âm thầm chảy xuống chậu rồi qua xi-phông xuống cống thoát nước mà trong nhiều trường hợp chúng ta không thể phát hiện được.

Trên thị trường hiện nay bày bán đủ loại van cao su cho chậu xí bệt, hình thức đẹp, nhưng khá nhiều loại có kích thước không chuẩn và có độ dính bám thấp. Những van này lắp vào vị trí thường không kín nước và tất nhiên sẽ gây rò rỉ nước. Do vậy, khi van cao su bị hỏng, tốt nhất nên tìm mua loại chính hiệu, giá có thể đắt gấp 3-4 lần, nhưng đổi lại sẽ tránh được thất thoát nước.

3. Tiết kiệm 50% nước tắm

Một vòi tắm hoa sen làm việc hiệu quả có thể làm giảm được 50% lượng nước tắm. Do vậy hãy sử dụng vòi hoa sen loại tiết kiệm nước hoặc lắp vào đầu vòi tắm bộ phận hạn chế tốc độ. Nhiều loại vòi hoa sen phun ra 20-25 lít nước trong 1 phút khi mở hết cỡ (nghĩa là tiêu thụ hết 250 lít trong một lần tắm 10 phút), trong lúc đó 10-12 lít/phút là thực sự đầy đủ để có thể tắm thoải mái. Một vòi hoa sen chảy chậm nhưng hiệu quả sẽ phun ra 9-12 lít/phút (tức là 90-120 lít cho một lần tắm 10 phút).

Trên thị trường hiện nay có bán rất nhiều vòi tắm hoa sen, bạn nên chọn cho mình loại tốt và thích hợp. Nếu dùng ít nước hơn trong một lần tắm thì không những tiết kiệm được nước, mà còn tiết kiệm được chi phí tiền điện để đun nóng lượng nước tắm đó, cũng như tiền điện để chạy máy bơm (trong trường hợp dùng bơm tăng áp cục bộ). Chi phí ban đầu để mua thiết bị vệ sinh loại tốt chắc chắn cao hơn, nhưng chi phí đó hoàn toàn có thể thu hồi được chỉ sau một thời gian ngắn nhờ tiết kiệm nước và điện.

Tắm nước nóng kéo dài thường mất khoảng 10-20 lít nước trong 1 phút, do vậy nên tắm ít thời gian hơn. Hãy khống chế thời gian tắm với các thao tác cọ xát xà phòng và giội nước hợp lý.

Nếu bạn dùng bồn tắm và muốn ngâm mình dưới nước thì chỉ nên cho nước vào bồn tắm ở mức vừa phải. Trong trường hợp đó lượng nước tiêu tốn có thể ít hơn so với tắm vòi hoa sen nhưng kéo dài.

4. Tiết kiệm 50% nước dùng cho vệ sinh

Đặc điểm của chậu xí bệt là lượng nước xả được cố định. Một chậu xí bệt thông thường (kiểu cũ) cần đến 11-12 lít nước cho 1 lần xả. Trong thực tế sử dụng xí máy trong hộ gia đình, số lần xả chỉ chỉ cần ít nước diễn ra rất nhiều lần trong ngày, và bất kỳ một lần xả nào cũng dốc hết cả bình xả, nên thực tế có một phần nước bị xả đi lãng phí.

Vì vậy biện pháp tốt nhất là sử dụng chậu xí tiết kiệm nước (loại 6 lít/ 1 lần xả) hoặc chậu xí có 2 nấc xả và thực hiện mức xả một nửa khi cần thiết. Đối với loại xí bệt kiểu cũ, nếu biết điều chỉnh van phao để tạo ra mực nước thấp thích hợp trong bình xả (đủ để xả sạch phân), thì cũng có tác dụng tiết kiệm nước ở mức độ nhất định.

Trên thị trường Việt Nam hiện đã có bán những loại xí bệt khá tiết kiệm nước (6-8 lít/1 lần xả). Chúng ta nên hướng vào việc sử dụng và sản xuất những loại thiết bị tiết kiệm nước.

Đóng vòi nước lại khi đánh răng : Nên nhớ rằng nếu mở vòi sẽ mất đến 5 lít, còn đóng vòi chỉ cần 1 lít nước trong 1 lần đánh răng.

5. Tiết kiệm 50% lượng nước giặt

- Giặt bằng máy tốn nước gấp 2 hoặc gấp 3 lần giặt bằng tay.

- Giặt bằng máy tự động, mỗi lần giặt mất khoảng 150-250 lít nước và trong một lần giặt máy, dù ít hay nhiều quần áo thì cũng tốn một lượng nước như nhau, vì thế để tiết kiệm nước cần chú ý:

- Giặt đúng định lượng quần áo, nếu chưa đủ lượng quần áo thì chưa nên giặt vội

- Đừng ngại giặt tay khi lượng quần áo quá ít.

- Nước xả lần thứ 2, thứ 3 từ máy giặt tương đối trong, nếu có cách thu hứng lượng nước đó để giội rửa phòng vệ sinh, cọ rửa sàn nhà…thì sẽ tiết kiệm được rất nhiều nước. Nhiều gia đình ở Nhật không bỏ phí lượng nước này mà sử dụng lại cho mục đích thích hợp.

6. Tiết kiệm 20% nước trong nhà bếp

Khi rửa thực phẩm, rau quả và rửa bát đĩa bằng tay, hãy lấy đủ lượng nước cần thiết vào chậu để rửa, thay vì rửa dưới vòi nước chảy liên tục.

- Đừng mở vòi nước quá to. Nhiều loại vòi nước có lắp bộ phận giảm tốc vào đầu vòi (thường bằng nhựa có chừa lỗ) để hạn chế bớt lượng nước chảy ra. Bạn nhớ đừng vứt bỏ bộ phận đó nếu muốn tiết kiệm nước

- Dùng vòi nước kiểu “gật gù” cũng giúp tiết kiệm nước do nó tiện lợi hơn vì có thể đóng mở, đóng vòi bằng cổ tay, khuỷu tay và thao tác dễ dàng nhanh chóng, cả những khi bàn tay đang bẩn hoặc đang bận.

- Rửa bát đĩa bằng tay chỉ cần ít nước hơn nhiều so với rửa bằng máy. Tuy nhiên một máy rửa bát hiệu quả tiêu thụ không nhiều nước hơn so với rửa bằng tay và có thể tiết kiệm được ½ lượng nước so với máy rửa bát kiểu cũ. Cần chú ý cho đủ bát đĩa vào máy trước lúc rửa và chọn chu trình rửa cho hợp lý.

7. Hãy trở thành nhà làm vườn khôn ngoan

Trong nhiều trường hợp, sự tiêu tốn quá nhiều nước chính là do tưới cây. Một máy phun có thể tiêu thụ 1000 lít nước trong 1 giờ, thậm chí nhiều hơn. Thật ngạc nhiên là nhiều người dùng rất nhiều nước để tưới cho vườn cây của họ, nào tưới, nào phun…nhưng hiệu quả thì không cao. Không những dùng quá nhiều nước, mà quá ít nước đến được nơi mà nó cần đến, đó là khu vực rễ cây. Do vậy nếu biết tưới và chăm sóc cây đúng cách thì sẽ tiết kiệm được khá nhiều nước:

- Tránh tưới cây vào lúc nắng nóng trong ngày hoặc lúc lộng gió

- Hãy làm cho đất thấm đậm nước: việc tưới cây đều đặn và trong chốc lát hàng ngày có thể là cách làm quen thuộc đối với bạn, nhưng việc đó có thể chẳng có ý nghĩa gì đối với cây cối, nó làm cho cây cối bén rễ nông cạn và lệ thuộc vào lượng nước ít ỏi mà bạn cung cấp cho chúng. Phần lớn nước sẽ bị mất đi do bay hơi. Tốt nhất hãy tưới vườn cây của bạn 3-4 ngày 1 lần, nhưng tưới dài thời gian hơn. Điều đó làm cho đất và cây cối tiếp nhận được nhiều nước hơn và giúp cho rễ cây mọc sâu xuống đất hơn.

- Tưới vào gốc và chung quanh gốc cây hơn là tưới lên lá và hoa

- Hãy dùng lớp phủ chung quanh gốc cây để giữ độ ẩm cho đất. Lớp phủ có thể ngăn ngừa đến 80% lượng nước bị mất mát do bốc hơi. Lớp phủ tốt nhất là phân xanh, rác thải hữu cơ đã mục.

- Hãy bón phân nhẹ nhàng và thường xuyên cho vườn cây và nó sẽ đòi hỏi 30% lượng nước ít hơn. Hãy giữ cho vườn cây của bạn không bị cỏ lấn át vì chúng tranh mất nước và chất dinh dưỡng trong đất.

- Hãy sử dụng hệ thống tưới nước nhỏ giọt hoặc phun nhỏ giọt và hẹn giờ cho hệ thống phun: phương pháp này tưới cây rất hiệu quả, nó đưa nước đến nơi cần đến và với tốc độ đất có thể hấp thụ kịp. Đây cũng là phương pháp rẻ tiền và dễ áp dụng.

- Hãy rửa xe trong vườn cây hoặc trên bãi cỏ của nhà bạn nếu có thể được vì lượng nước đó sẽ không hề bị lãng phí.

8. Thận trọng khi mua thiết bị nước

Ngày nay do khuyến khích tiết kiệm nước nên ở một số nước người ta gắn lên hàng hóa (các loại thiết bị vệ sinh) những cái nhãn, mác giúp cho khách hàng nhận biết thiết bị đó có tiết kiệm nước hay không và tiết kiệm ở mức nào. Ví dụ như ở Australia, một loại nhãn sản phẩm thiết bị vệ sinh đã được sử dụng có hình giọt nước với các chữ “A” trông rất đẹp, và thường có từ 1 đến 3 chữ “A” trên nhãn. Khi bắt gặp hình vẽ giọt nước có chữ “A”, người ta biết ngay đó là thiết bị nước đã được tiêu chuẩn hóa về mức độ hiệu quả (tiết kiệm nước) trong sử

dụng. Ý nghĩa của cái nhãn thật đơn giản: càng nhiều chữ “A” thì thiết bị càng hiệu quả, càng tiết kiệm nước. Điều này cũng tương tự như ký hiệu về điện vậy, càng nhiều dấu sao (*) thì sản phẩm càng cao cấp.

Hiện tại trên thế giới đã xuất hiện nhiều loại thiết bị vệ sinh tiết kiệm nước. Có loại vòi hoa sen giảm được một nửa lượng nước mà kết quả tắm vẫn rất tốt, có loại chậu xí chỉ tốn 4 lít nước/ 1 lần xả, thật là tuyệt! Bằng cách cẩn thận và tỉnh táo trong mua hàng, bạn có thể chọn cho mình thiết bị tốt và tiết kiệm rất nhiều./


(Sưu tầm)